Νευροεπιστήμες
Πώς οι κυτοκίνες επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας
MIT & Χάρβαρντ εστιάζουν στην κυτοκίνη IL-17, φωτίζοντας τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανοσοποιητικού και νευρικού συστήματος.
Η σύνδεση ανοσοποιητικού συστήματος και εγκεφάλου: Ο ρόλος της IL-17
Οι κυτοκίνες — μικρά πρωτεϊνικά μόρια που δρουν ως αγγελιοφόροι του ανοσοποιητικού συστήματος — διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού έναντι παθογόνων. Πέρα από τη ρύθμιση της φλεγμονής και την ενεργοποίηση άλλων κυττάρων του ανοσοποιητικού, σύγχρονες μελέτες αποκαλύπτουν ότι κάποιες κυτοκίνες επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη συμπεριφορά, ειδικά κατά τη διάρκεια λοιμώξεων.
Δύο νέες ερευνητικές εργασίες από το MIT και τη Σχολή Ιατρικής του Χάρβαρντ εστιάζουν στην κυτοκίνη IL-17, φωτίζοντας τις πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανοσοποιητικού και νευρικού συστήματος.
Δύο περιοχές του εγκεφάλου, αντίθετες επιδράσεις
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η IL-17 δρα σε δύο διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου — την αμυγδαλή και τον σωματοαισθητικό φλοιό (S1DZ) — προκαλώντας αντίθετα συμπεριφορικά αποτελέσματα. Στην αμυγδαλή, η IL-17 μπορεί να ενισχύσει τα αισθήματα άγχους, ενώ στον φλοιό φαίνεται να προάγει τη κοινωνική συμπεριφορά.
IL-17: Πέρα από την ανοσία
«Όταν κάποιος νοσεί, δεν βιώνει μόνο φυσική κόπωση· αλλάζει και η συναισθηματική και γνωσιακή του κατάσταση — και αυτό σχετίζεται με τον εγκέφαλο», εξηγεί η Γκλόρια Τσόι, αναπληρώτρια καθηγήτρια Εγκεφαλικών και Γνωστικών Επιστημών στο MIT.
Μαζί με τον Τζουν Χου, αναπληρωτή καθηγητή Ανοσολογίας στο Χάρβαρντ, συνυπογράφουν τις μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό Cell. Τα ευρήματα ενισχύουν προηγούμενες ενδείξεις ότι η IL-17 συμμετέχει στην εμφάνιση νευροαναπτυξιακών συμπτωμάτων — όπως αυτά που σχετίζονται με τον αυτισμό — κατά τη διάρκεια φλεγμονωδών διεργασιών.
Νευρο-ανοσολογική δράση στον φλοιό: κοινωνικότητα και IL-17E
Σε παλαιότερη μελέτη του 2019, η ομάδα έδειξε ότι η IL-17 καταστέλλει την περιοχή S1DZ του εγκεφάλου σε ποντίκια, μειώνοντας τη νευρωνική υπερδιέγερση που σχετίζεται με αυτιστικού τύπου συμπεριφορές, όπως η κοινωνική απόσυρση και η μονοτονία κινήσεων.
Οι νέες μελέτες αποκαλύπτουν ότι η υπομορφή IL-17E δρα σαν νευροδιαβιβαστής, επηρεάζοντας άμεσα τη διεγερσιμότητα των νευρώνων. Όταν συνδέεται με τους υποδοχείς IL-17RA και IL-17RB, που εκφράζονται στον φλοιό, προκαλεί αναστολή της νευρωνικής δραστηριότητας, οδηγώντας σε αύξηση της κοινωνικότητας.
Άγχος και αμυγδαλή: ο αντίθετος μηχανισμός
Η δεύτερη μελέτη εστιάζει στην αμυγδαλή, κεντρική δομή για την επεξεργασία συναισθημάτων όπως ο φόβος και το άγχος. Εκεί, οι υποδοχείς IL-17RA και IL-17RE εντοπίζονται σε συγκεκριμένους νευρώνες, οι οποίοι όταν ενεργοποιούνται από τις μορφές IL-17A και IL-17C, καθίστανται υπερδιεγέρσιμοι, εντείνοντας τα αισθήματα άγχους.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι θεραπείες για παθήσεις όπως η ψωρίαση, οι οποίες μπλοκάρουν υποδοχείς IL-17, ενδέχεται να αυξάνουν την κυκλοφορία της IL-17C — πιθανώς εξηγώντας ανεπιθύμητες ψυχολογικές παρενέργειες που έχουν παρατηρηθεί σε κλινικές δοκιμές.
Προοπτικές για νέες θεραπείες
Οι δύο μελέτες υποδεικνύουν ότι οι διαφορετικοί συνδυασμοί υποδοχέων IL-17 σε διαφορετικές εγκεφαλικές περιοχές ρυθμίζουν διαφορετικές συμπεριφορικές εκφάνσεις. Η συστηματική χαρτογράφηση των υποδοχέων αυτών, καθώς και η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν τον εγκέφαλο, θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για στοχευμένες θεραπείες νευρολογικών και ψυχιατρικών διαταραχών, όπως ο αυτισμός, η κατάθλιψη ή το αγχώδες σύνδρομο.
