Η Επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Άνθρωπο

Τι συμβαίνει όταν αναθέτουμε βαρετές αλλά σημαντικές εργασίες στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI); Έρευνες δείχνουν ότι ξεχνάμε πώς να τις εκτελούμε μόνοι μας.

Σοβαρές Επιπτώσεις της Υπερβολικής Εξάρτησης

Το 2009, ένα αεροσκάφος της Air France συνετρίβη στον ωκεανό, χωρίς επιζώντες. Το σύστημα αυτόματου πιλότου απενεργοποιήθηκε και οι πιλότοι, έχοντας εξαρτηθεί από τον υπολογιστή, δεν μπόρεσαν να διορθώσουν την κατάσταση χειροκίνητα.

Το 2015, ένας οδηγός λεωφορείου στην Ευρώπη πληκτρολόγησε λάθος προορισμό στο GPS του, οδηγώντας μια ομάδα Βέλγων τουριστών σε μια παράκαμψη 1.200 χιλιομέτρων.

Το 2017, οι αμερικανικές αρχές, που είχαν συμφωνήσει να απελευθερώσουν έναν έφηβο με αναστολή, άλλαξαν απόφαση λόγω ενός αλγορίθμου που έκρινε τον κατηγορούμενο ως “υψηλού κινδύνου”.

Η Διάβρωση Δεξιοτήτων ως Κίνδυνος

Όταν αναθέτουμε γνωστικές εργασίες στην τεχνολογία, όπως την πλοήγηση ή τη λήψη αποφάσεων, υπάρχει κίνδυνος να χάσουμε την ικανότητα να τις εκτελούμε μόνοι μας. Ο όρος “Google effect” περιγράφει την τάση μας να ξεχνάμε πληροφορίες που είναι διαθέσιμες μέσω μηχανών αναζήτησης.

Με την υπόσχεση της AI να αυτοματοποιήσει περισσότερες δραστηριότητες, ο κίνδυνος διάβρωσης δεξιοτήτων αυξάνεται. Η έρευνά μας δείχνει πώς μπορεί να συμβεί αυτό και προτείνει τρόπους να διατηρήσουμε την απαραίτητη τεχνογνωσία.

Πώς η Διάβρωση Δεξιοτήτων Επηρεάζει Οργανισμούς

Η έρευνά μου δείχνει ότι ο κίνδυνος διάβρωσης δεξιοτήτων συχνά παραβλέπεται. Σε μια πρόσφατη μελέτη, εξετάσαμε μια λογιστική εταιρεία που σταμάτησε να χρησιμοποιεί λογισμικό αυτοματοποίησης. Οι λογιστές της βρέθηκαν ανίκανοι να εκτελέσουν την εργασία χωρίς αυτό, καθώς η εξάρτηση από το λογισμικό είχε διαβρώσει την τεχνογνωσία τους.

Το λογισμικό, αν και βασισμένο σε κανόνες, ήταν αρκετά “έξυπνο” για να παρακολουθεί την απόσβεση και να παράγει αναφορές για φορολογικούς σκοπούς. Όταν ένας πελάτης εντόπισε λάθη στις αναφορές, η εταιρεία αναγκάστηκε να ζητήσει από τον πάροχο του λογισμικού να διορθώσει τα λάθη.

Πώς Συμβαίνει η Διάβρωση Δεξιοτήτων

Η έλλειψη προσοχής στην εργασία που υποστηρίζεται από την αυτοματοποίηση οδηγεί σε διάβρωση δεξιοτήτων. Η παροιμία “χρησιμοποίησέ το ή χάσ’ το” ισχύει και για τις γνωστικές εργασίες.

Οι λογιστές δεν ανησυχούσαν για την ανάθεση της σκέψης στο λογισμικό, καθώς λειτουργούσε σχεδόν άψογα. Έπεσαν θύματα της “αυτοματοποίησης εφησυχασμού”, υποθέτοντας ότι “όλα είναι καλά” αγνοώντας πιθανούς κινδύνους.

Διατήρηση Δεξιοτήτων στην Εποχή της AI

Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τον εφησυχασμό με τη χρήση της AI και άλλων αυτοματοποιημένων συστημάτων; Ακολουθούν τρεις συμβουλές:

• Δώστε προσοχή στο τι κάνει το σύστημα – ποια δεδομένα χρησιμοποιεί και για ποιο σκοπό.
• Διατηρήστε την τεχνογνωσία σας ενημερωμένη, ειδικά αν είστε νομικά υπεύθυνοι για τα αποτελέσματα.
• Κριτικά αξιολογήστε τα αποτελέσματα, ακόμα κι αν φαίνονται ικανοποιητικά.

Για παράδειγμα, όταν οδηγείτε με τη βοήθεια μιας εφαρμογής πλοήγησης AI, μην ακολουθείτε τυφλά τις οδηγίες. Προσέξτε τις πινακίδες και τα ορόσημα, και μελετήστε τον χάρτη και τη διαδρομή πριν ξεκινήσετε.

Είναι η AI Απαραίτητος Συνοδός;

Η περίπτωση της λογιστικής εταιρείας εγείρει το ερώτημα: ποιες δεξιότητες αξίζει να διατηρούμε και ποιες να αναθέτουμε στην αυτοματοποίηση; Δεν υπάρχει καθολική απάντηση, καθώς οι επαγγελματικές δεξιότητες αλλάζουν με τον χρόνο και τον τόπο.

Παρά τις δυσκολίες, ο διευθυντής της λογιστικής εταιρείας θεωρεί το αυτοματοποιημένο λογισμικό ιδιαίτερα ωφέλιμο. Η ομάδα του απλώς πιάστηκε απροετοίμαστη από τον εφησυχασμό. Οι οργανισμοί πρέπει να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που προσφέρει η AI, αλλά και να είναι ενήμεροι για τον κίνδυνο διάβρωσης δεξιοτήτων.