Η έλλειψη εργατικού δυναμικού στον Καναδά
Τον περασμένο μήνα, το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά έφτασε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αγγίζοντας το 5,2%. Παράλληλα με την χαμηλή ανεργία, πολλές βιομηχανίες αντιμετωπίζουν —και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν— έλλειψη εργατικού δυναμικού, με τις κενές θέσεις εργασίας να φτάνουν τις 900.000 τον Ιανουάριο.
Αυτή η κατάσταση φαίνεται ευνοϊκή για τους εργαζόμενους, σωστά;
Οι εργοδότες, απελπισμένοι για νέες προσλήψεις, προσφέρουν υψηλότερους μισθούς στους υποψήφιους. Πολλές χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας έχουν δει αύξηση στις αποδοχές, όπως η πρόσφατη αύξηση 20% στους μισθούς των οδηγών φορτηγών που ανακοίνωσε η Walmart.
Η πανδημία είναι εν μέρει υπεύθυνη για αυτή την έλλειψη, καθώς η προσφορά εργατικού δυναμικού από μετανάστες μειώθηκε κατά τη διάρκεια των lockdown. Ωστόσο, ο γηράσκων πληθυσμός του Καναδά αποτελεί επίσης έναν σημαντικό παράγοντα.
Είναι η αυτοματοποίηση η λύση;
Η λύση που προτείνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας Ανάπτυξης Επιχειρήσεων του Καναδά είναι η αύξηση της αυτοματοποίησης. Οι υποστηρικτές και οι επικριτές έχουν μακροχρόνια διαφωνίες σχετικά με τον αντίκτυπο της αυτοματοποίησης στην απασχόληση. Οι υποστηρικτές πιστεύουν ότι η αυτοματοποίηση μπορεί να αναλάβει βαρετές ή σωματικά απαιτητικές εργασίες, απελευθερώνοντας τους εργαζόμενους να μάθουν νέες δεξιότητες και να αναλάβουν καλύτερες θέσεις εργασίας.
Πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια υποστηρίζει ότι η αυτοματοποίηση δημιουργεί θέσεις εργασίας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η επένδυση σε ρομπότ αύξησε την αποδοτικότητα και την ποιότητα της εργασίας ενώ μείωσε τα κόστη, αυξάνοντας την παραγωγικότητα και δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης. Παρόμοια, μια έκθεση του 2020 από τη Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά έδειξε ότι οι εταιρείες που χρησιμοποιούσαν ρομπότ προσλάμβαναν περισσότερους ανθρώπινους εργαζόμενους.
Ο αντίκτυπος της αυτοματοποίησης στην εργασία μπορεί να αξιολογηθεί μόνο μακροπρόθεσμα και ανάλογα με το αν οι κενές θέσεις δημιουργούνται από όσους αποχωρούν από την εργασία τους ή συνταξιοδοτούνται, και αν οι δραστηριότητες των αποχωρούντων αυτοματοποιούνται πλήρως.
Η πρόκληση της αυτοματοποίησης
Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η αυτοματοποίηση και οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν μια οικονομία κλεψύδρας, όπου οι ευκαιρίες υπάρχουν μόνο για εργαζόμενους με υψηλές και χαμηλές δεξιότητες, αφήνοντας λιγότερες ευκαιρίες για ημιεξειδικευμένους εργαζόμενους που πρέπει είτε να αυξήσουν τις δεξιότητές τους είτε να αναλάβουν θέσεις με χαμηλότερες δεξιότητες και αποδοχές.
THE CANADIAN PRESS/Jonathan Hayward
Ένα κοινό παράδειγμα που χρησιμοποιείται για να δείξει τις αρνητικές επιπτώσεις της τεχνολογίας στην απασχόληση είναι η περίπτωση της Blockbuster. Κάποτε ένας γίγαντας στην ενοικίαση φυσικών βίντεο με 60.000 υπαλλήλους, η Blockbuster δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί τις νέες υπηρεσίες streaming της Netflix (που είχε μόνο περίπου 2.500 υπαλλήλους) και κατέθεσε αίτηση πτώχευσης το 2010. Η Netflix αυτοματοποίησε την επιχείρηση ενοικίασης βίντεο, ενώ η Blockbuster διατήρησε το φυσικό, εργατικό μοντέλο της μέχρι που ήταν πολύ αργά.
Η αυτοματοποίηση μπορεί να μην είναι τόσο κακή τελικά
Ο λόγος που η αυτοματοποίηση δεν έχει προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στους εργαζόμενους μπορεί να εξηγηθεί από δύο παράγοντες. Πρώτον, οι εργαζόμενοι είναι και καταναλωτές. Η μείωση της απασχόλησης σημαίνει μείωση της αγοράς για προϊόντα, κάτι που είναι κακό για τους κατασκευαστές και τον καπιταλισμό αυτό καθαυτό.
Ως καθηγητής διοίκησης, συχνά χρησιμοποιώ ένα περιστατικό που υποτίθεται ότι συνέβη μεταξύ του Henry Ford II και του Walter Reuther, ηγέτη της συνδικαλιστικής ένωσης United Automobile Workers
