Ο Firefox αποκτά κεντρικό διακόπτη για όλες τις AI λειτουργίες

Η Mozilla παρουσίασε μια ολοκληρωμένη ομάδα ελέγχων AI στον Firefox 148, με στόχο να δώσει στους χρήστες πλήρη έλεγχο πάνω στις γενετικές δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης που ενσωματώνονται στον φυλλομετρητή. Η πιο σημαντική αλλαγή είναι ένα «global kill switch» — ένας κεντρικός διακόπτης απενεργοποίησης που, όταν ενεργοποιηθεί, απενεργοποιεί όλες τις ενσωματωμένες AI λειτουργίες του browser. Η ενημέρωση κυκλοφορεί επίσημα στις 24 Φεβρουαρίου 2026 και θα φανεί πρώτα στο Nightly για δοκιμές πριν φτάσει στην σταθερή έκδοση.

Τι ακριβώς προσφέρει ο νέος διακόπτης

Η καρδιά της αλλαγής είναι μια νέα ενότητα ρυθμίσεων, όπου ο χρήστης μπορεί είτε να πατήσει έναν κεντρικό διακόπτη «Block AI enhancements» και να αποκλείσει ολόκληρο το υποσύνολο λειτουργιών AI, είτε να επιλέξει πιο λεπτομερή διαχείριση και να ενεργοποιήσει ή να απενεργοποιήσει κάθε δυνατότητα ξεχωριστά. Η προσέγγιση συνδυάζει απλότητα για όσους θέλουν μία γρήγορη λύση και ευελιξία για όσους ενδιαφέρονται για ξεχωριστές ρυθμίσεις.

Η επιλογή «Block AI enhancements» δεν περιορίζεται στην απλή απενεργοποίηση λειτουργιών· σύμφωνα με την περιγραφή, σταματά επίσης οποιαδήποτε εμφάνιση προτάσεων, αναδυόμενων θυρίδων (pop-ups) ή υπενθυμίσεων που προωθούν AI δυνατότητες. Αυτό σημαίνει ότι, όταν ο διακόπτης είναι ενεργός, η εμπειρία περιήγησης γίνεται η κλασική χωρίς κανένα ενοχλητικό μήνυμα που να προκαλεί την ενεργοποίηση AI εργαλείων.

Ποιες λειτουργίες μπορούν να απενεργοποιηθούν

Η λίστα με τις ενσωματωμένες δυνατότητες που καλύπτονται περιλαμβάνει λειτουργίες όπως μεταφράσεις, αυτόματη δημιουργία alt text σε PDF, περιγραφές προσβασιμότητας για εικόνες, προτάσεις ομαδοποίησης καρτελών, προεπισκοπήσεις συνδέσμων και έναν πλάι-πλευράς chatbot που μπορεί να συνδεθεί με δημοφιλείς υπηρεσίες. Πιο συγκεκριμένα, οι providers που αναφέρονται στην ανακοίνωση είναι οι Claude, ChatGPT, Copilot, Gemini και Mistral, τα οποία μπορούν να έρθουν ως επιλογές για το ενσωματωμένο sidebar chatbot.

Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι ρυθμίσεις αυτές διατηρούνται μόνιμα κατά τις ενημερώσεις του browser: ο χρήστης δεν θα χρειάζεται να ξαναεπιβεβαιώσει τις προτιμήσεις του κάθε φορά που ο Firefox αναβαθμίζεται. Αυτή η επιμονή στις ρυθμίσεις βελτιώνει την εμπιστοσύνη και μειώνει την τριβή για χρήστες και διαχειριστές συστημάτων.

Πώς αλλάζει την εμπειρία χρήσης

Για τους χρήστες, το προφανές όφελος είναι η επιλογή. Κάποιος που θέλει πλήρη απόρρητο ή εργάζεται σε ευαίσθητες πληροφορίες έχει πλέον τη δυνατότητα να απενεργοποιήσει κάθε ενσωματωμένη AI λειτουργία με ένα κλικ. Αντίθετα, ο χρήστης που επιδιώκει παραγωγικότητα μπορεί να κρατήσει ενεργές συγκεκριμένες λειτουργίες, όπως αυτόματες περιλήψεις ή προτάσεις συνδέσμων, χωρίς να χρειάζεται να εγκαθιστά ξεχωριστά πρόσθετα.

Επιπλέον, το γεγονός ότι οι απενεργοποιημένες λειτουργίες δεν εμφανίζουν κανένα εικονίδιο ή προτροπή σημαίνει πως το UI παραμένει καθαρό και χωρίς περισπασμούς. Αυτό δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής: μειώνει και την πιθανότητα τυχαίας ενεργοποίησης λειτουργιών που στέλνουν δεδομένα σε τρίτους.

Ασφάλεια και ιδιωτικότητα: τι αλλάζει στην πράξη

Η ανακοίνωση τονίζει πως ένας από τους βασικούς λόγους για την εισαγωγή του κεντρικού διακόπτη είναι να μειωθούν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με αποστολή δεδομένων σε εξωτερικούς παρόχους AI. Κάθε κλήση σε ένα generative AI API αποτελεί πιθανική επιφάνεια επίθεσης και πηγή ανεπιθύμητης διαρροής δεδομένων. Με το να κλείνουν οι ενσωματωμένες AI λειτουργίες, απαλείφονται αυτοί οι εξωτερικοί δείκτες κλήσεων και μειώνεται ο κίνδυνος κατάχρησης.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αυτό έχει πρακτική αξία: τμήματα IT σε οργανισμούς μπορούν να προδιαγράψουν την απενεργοποίηση AI λειτουργιών για να συμμορφωθούν με πολιτικές ασφαλείας, χωρίς να χρειάζονται περίπλοκους περιορισμούς στο δίκτυο ή επιπλέον λογισμικό. Για τελικούς χρήστες που ανησυχούν για ιδιωτικότητα, η κεντρική ρύθμιση λειτουργεί σαν ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας που εξαλείφει τυχαίες αποστολές περιεχομένου σε third-party μοντέλα.

Τεχνικές λεπτομέρειες και όρια της λύσης

Η παρουσίαση της λειτουργίας δεν αποκαλύπτει όλα τα εσωτερικά τεχνικά μέρη, αλλά από το περιεχόμενο συμπεραίνει κανείς ότι η υλοποίηση συνδυάζει UI-level αποκλεισμό και πιθανώς φίλτρα για γνωστούς endpoints. Αυτό σημαίνει πως ενώ ενσωματωμένες λειτουργίες και προτάσεις που εξαρτώνται από συγκεκριμένα API θα μπλοκάρονται, ιστοσελίδες ή πρόσθετα τρίτων που εξακολουθούν να κάνουν απευθείας κλήσεις σε AI υπηρεσίες πιθανόν να μην επηρεαστούν από τις ρυθμίσεις του browser, εκτός αν το Firefox εισάγει και network-level φίλτρα.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ενσωματωμένες AI προτάσεις βασίζονται σε ένα μίγμα τοπικής επεξεργασίας και cloud υπηρεσιών. Όταν ο διακόπτης αποτρέπει κλήσεις σε cloud, λειτουργίες που θα μπορούσαν να τρέξουν τοπικά πιθανόν να παραμείνουν διαθέσιμες. Αυτή η διαφοροποίηση έχει σημασία για performance και για εξασφάλιση offline λειτουργικότητας.

Πώς συγκρίνεται με τις λύσεις άλλων browsers

Άλλοι μεγάλοι browsers έχουν ήδη εισαγάγει AI δυνατότητες με διάφορους τρόπους: κάποιοι προσφέρουν ενσωματωμένα AI features, άλλοι συνεργάζονται με συγκεκριμένους παρόχους για περιβάλλοντα όπως σύνταξη email ή προτάσεις. Το νέο κεντρικό εργαλείο του Firefox ξεχωρίζει γιατί εστιάζει στην επιλογή του χρήστη και στην πλήρη απενεργοποίηση, αντί για επιθετική προώθηση λειτουργιών. Αυτό το μοντέλο θυμίζει περισσότερο φιλοσοφία privacy-first, κάτι που έχει γίνει βασικό στοιχείο του brand της Mozilla.

Σε σύγκριση με browsers που εμφανίζουν συνεχώς διαφημιστικές προτάσεις AI ή ενσωματώνουν υπηρεσίες τρίτων χωρίς εύκολο τρόπο απενεργοποίησης, ο Firefox τοποθετείται σαφώς πιο φιλικά προς τους χρήστες που προτιμούν έλεγχο και διαφάνεια. Εντούτοις, η τελική αποτελεσματικότητα εξακολουθεί να εξαρτάται από την ικανότητα του browser να μπλοκάρει πλήρως εξωτερικά API calls και την ευρεία συμμόρφωση extensions και ιστοσελίδων με αυτή τη ρύθμιση.

Δοκιμές, rollout και συμμετοχή της κοινότητας

Η λειτουργία θα εμφανιστεί πρώτα στο Nightly channel ώστε οι προχωρημένοι χρήστες και προγραμματιστές να δοκιμάσουν την υλοποίηση, να αναφέρουν σφάλματα και να δώσουν feedback. Η Mozilla ζητά ενεργά σχολιασμό μέσω των κοινοτικών της καναλιών για να βελτιώσει τη διεπαφή, τη σαφήνεια των επιλογών και τυχόν τεχνικά κενά.

Αυτή η διαφανής διαδικασία δοκιμών είναι σημαντική επειδή οι λεπτομέρειες της υλοποίησης (π.χ. ποια endpoints μπλοκάρονται, πώς χειρίζονται τα πρόσθετα) θα καθορίσουν την πραγματική αξία του διακόπτη. Η κοινότητα μπορεί επίσης να συμβάλει προτείνοντας πολιτικές για default κατάσταση (π.χ. να είναι απενεργοποιημένος από προεπιλογή) και για τον τρόπο που επισημαίνονται οι AI λειτουργίες στο UI.

Γιατί έχει σημασία

Η εισαγωγή ενός κεντρικού διακόπτη για AI δεν είναι απλώς μια νέα ρύθμιση προϊόντος· αντικατοπτρίζει μια μετατόπιση στη σχέση μεταξύ πλατφορμών και χρηστών. Καθώς τα generative μοντέλα γίνονται πιο διάχυτα στο διαδίκτυο, θέματα ιδιωτικότητας, υπευθυνότητας και ασφάλειας γίνονται πιο πιεστικά. Η δυνατότητα απενεργοποίησης σε κεντρικό επίπεδο δίνει στους χρήστες την επιλογή να επιβάλουν τα όριά τους στην τεχνολογία χωρίς να θυσιάζουν τη δυνατότητα να την αξιοποιήσουν όταν το επιθυμούν.

Σε νομικό και ρυθμιστικό επίπεδο, ειδικά στο ευρωπαϊκό πλαίσιο όπου το AI Act προδιαγράφει κατηγορίες και υποχρεώσεις για συστήματα AI, η δυνατότητα αυτή διευκολύνει τη συμμόρφωση. Επιπλέον, για εταιρικά περιβάλλοντα με αυστηρές πολιτικές δεδομένων, ο κεντρικός διακόπτης είναι εργαλείο που μπορεί να ενταχθεί στην εσωτερική διαχείριση κινδύνου.

Τι σημαίνει για τους χρήστες στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Για τους χρήστες στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, η νέα ρύθμιση του Firefox σηματοδοτεί ευκολότερο έλεγχο επί της ροής των προσωπικών τους δεδομένων. Η ανησυχία για αποστολή περιεχομένου σε servers εκτός ΕΕ και δυνατότητες επεξεργασίας από τρίτους μειώνεται όταν μπορείς να κλείσεις τις σχετικές λειτουργίες με ένα βήμα. Ταυτόχρονα, επιχειρήσεις με ευρωπαϊκές υποχρεώσεις μπορούν να διαμορφώσουν ένα πιο ασφαλές περιβάλλον χρήσης χωρίς πολύπλοκες τεχνολογικές λύσεις.

Παραμένουν όμως ζητήματα: οι χρήστες θα πρέπει να γνωρίζουν ποιες λειτουργίες μπλοκάρονται και ποιες όχι, καθώς και αν υπάρξουν εξαιρέσεις για προσβασιμότητα ή τοπική επεξεργασία. Η εκπαίδευση και η σαφή τεκμηρίωση από τη Mozilla θα καθορίσουν πόσο αποτελεσματική θα είναι η εφαρμογή στις καθημερινές ανάγκες.

Προοπτικές και ρίσκα για το μέλλον

Αν ο Firefox καταφέρει να υλοποιήσει πλήρως έναν πραγματικό, δικαιωματικό διακόπτη που μπλοκάρει και UI και πραγματικές κλήσεις προς AI υπηρεσίες, θα αποτελέσει παράδειγμα για άλλους κατασκευαστές λογισμικού. Από την άλλη, αν η λύση περιοριστεί μόνο στο UI χωρίς να καλύπτει network calls ή extensions, θα υπάρξουν κενά που μπορούν να εκμεταλλευτούν επιτιθέμενοι ή να οδηγήσουν σε ψευδαισθήσεις ασφάλειας.

Τελικά, η αξία της αλλαγής θα κριθεί από τη σαφήνεια, την αποτελεσματικότητα και την ικανότητα της κοινότητας να απαιτήσει βελτιώσεις. Όσο περισσότερη διαφάνεια παρέχει η Mozilla — τόσο στη λειτουργία όσο και στα τεχνικά χαρακτηριστικά — τόσο μεγαλύτερη θα είναι η αποδοχή από χρήστες και οργανισμούς.